Kolekcja skrzynek cechowych Muzeum Narodowego we Wrocławiu należy do największych w polskich zbiorach i liczy prawie 100 zabytków. Są wśród nich przepięknie zdobione wyroby ceremonialne używane podczas ważnych spotkań i uroczystości, a także skrzynki o skromnej dekoracji, które służyły rzemieślnikom do prowadzenia kancelarii cechów.

Obiekty te należą do wyjątkowych sprzętów stanowiących wyposażenie izb lub domów cechowych. Pełniły funkcję symboliczną, otaczano je niezwykłym szacunkiem i przechowywano w nich najcenniejsze akta i skarby cechowe, takie jak statuty, listy, przywileje, księgi, tłoki pieczętne, insygnia władzy, klejnoty, miary wzorcowe oraz pieniądze.

Ranga zgromadzonych w ladach przedmiotów i dokumentów była tak duża, że ich zaginięcie mogło doprowadzić do wielkich problemów w funkcjonowaniu cechów – wyjaśnia Małgorzata Korżel-Kraśna, kuratorka wystawy. Dlatego musiały być szczególnie dobrze chronione. Zwyczajowo nad bezpieczeństwem skrzynek cechowych czuwali starsi cechu, przechowując je we własnych domach bądź w izbach cechowych. W razie wyboru nowego starszego cechu skrzynkę przenoszono uroczyście do nowej siedziby – domu cechmistrza.

Lada odgrywała ważną rolę w posiedzeniach cechu, zwanych schadzkami. Podczas nich rozstrzygano wszystkie sprawy bieżące, spory, decydowano o zakupach surowców i materiałów, omawiano kwestie kontroli jakości wyrobów i ich cen, a także sprawy personalne, jak przyjęcia nowych uczniów, czeladników, nadania tytułów mistrza. Podczas obrad skrzynkę stawiano w centralnym miejscu. Otwarcie jej przez starszego cechu oznaczało przystąpienie do obrad, wtedy dopiero podejmowane decyzje stawały się ważne wobec prawa. Zamkniecie pokrywy było sygnałem, że posiedzenie zostało zakończone.

Skrzynki cechowe były fundowane z okazji różnych ważnych wydarzeń, np. jubileuszy. Zwykle zawierały stosowne zapisy informacyjne, nazwiska lub inicjały ich fundatorów, którzy w ten sposób przechodzili do historii korporacji. Skrzynki te są nie tylko świadectwem dawnej świetności cechów śląskich, ale też zabytkami sztuki stolarskiej najwyższej klasy.

Dzień wokół wystawy Dla prestiżu i potomnych. Śląskie skrzynki cechowe - Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 22 kwietnia.