Aktualizacja: 14.04.2020

Od czwartku (16 kwietnia 2020) roku w całej Polsce wprowadzony będzie obowiązek zasłaniania ust i nosa w miejscach publicznych. Każda osoba będzie musiała nosić maseczkę (profesjonalną lub wykonaną amatorsko), szalik czy chustkę, która zakryje zarówno usta, jak i nos. Nakaz dotyczy wszystkich, którzy znajdują się na ulicach, w urzędach, sklepach czy miejscach świadczenia usług oraz zakładach pracy i  obowiązuje aż do odwołania.

Maseczka a koronawirus. Gdzie we Wrocławiu szukać pomocy?

Do zarażenia koronawirusem dochodzi w momencie wniknięcia wirusa do organizmu. Zarazić można się drogą kropelkową, a zatem najczęściej przez kaszel, kichanie i rozmowę. Dlatego w walce z pandemia tak ważna jest izolacja. Najprawdopodobniej wirus może wnikać także przez oczy, które są połączone z nosem kanałem łzowym. Wirus nie przenika natomiast przez skórę.

Nie trzeba jednak być w pobliżu osoby kaszlącej czy kichającej, żeby zarazić się koronawirusem. Do zakażenia można dojść także przez kontakt błon śluzowych nosa, jamy ustnej i warg z rękami, na których znajduje się koronawirus. Dlatego podstawowym sposobem na walkę z epidemią jest dokładne mycie rąk. Bezwzględnie należy przestrzegać higieny, przede wszystkim często myjąc starannie ręce ciepłą wodą z mydłem (przynajmniej przez 30 sek). Aby ograniczać rozprzestrzenianie się wirusa warto pomyśleć także o maseczce.

Co zrobić, gdy zaobserwujemy u siebie objawy chorobowe? - Zadzwonić do lekarza i umówić się na wizytę, ewentualnie skorzystać z e-porady, bo w przypadku młodych ludzi z temperaturą i przeziębieniem akurat w tym okresie grypowym, można spokojnie w ten sposób załatwić swoje leczenie. W dzisiejszych czasach gdy epidemia rozwija się, grupowanie się chorych ludzi w przychodniach nie jest korzystne. Jeżeli tylko można to lekarz załatwi taką sprawę telefonicznie zgodnie z obowiązującymi przepisami - mówi Paweł Wróblewski, powiatowy inspektor sanitarny we Wrocławiu.

Czy maseczka chroni przez koronawirusem?

Większość ekspertów uważa, że osoba zakażona poprzez użycie maseczki chirurgicznej może zmniejszyć ryzyko zainfekowania innych osób. Jednak nie ma dowodów na to, że noszenie takich maseczek przez osoby zdrowe skutecznie chroni je przed zakażeniem się koronawirusem. Ponieważ jednak w walce z pandemią liczą się wszelkie możliwe metody, coraz częściej pojawiają się rekomendacje, aby także osoby zdrowe używały maseczek.

Na stronie pacjent.gov.pl znaleźć można następującą odpowiedź na pytanie o maseczki: Maseczki przeznaczone są dla osób chorych (mających objawy ze strony układu oddechowego), osób opiekujących się chorymi i personelu medycznego. Maseczki nie są przeznaczone dla osób zdrowych. Maseczki nie chronią osób zdrowych przed koronawirusem.

Także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) precyzyjnie wskazuje, kto i w jakich okolicznościach powinien nosić maseczki ochronne na twarz. Są to następujące wytyczne:

- noś maseczkę, gdy masz objawy infekcji dróg oddechowych (czyli kaszlesz, kichasz, gorączkujesz, masz duszności),

- jeśli jesteś zdrowy, to powinieneś nosić maseczkę tylko wtedy, gdy opiekujesz się osobą zainfekowaną nowym koronawirusem (lub osobą, u której podejrzewa się takie zakażenie).

Tymczasem rząd Czech przyjął rozporządzenie zabraniające przebywania poza miejscem zamieszkania bez ochrony ust i nosa. Premier Andrej Babisz podkreślił, że ochrona może być „jakakolwiek”, niekoniecznie musi być to specjalistyczna maseczka ochronna. Ważne, żeby stosować osłonę ograniczającą rozprzestrzenianiem się koronawirusa drogą kropelkową. Mogą być to więc chusty, szaliki lub maseczki domowej roboty. Trzeba jedynie dbać, aby bardzo często były prane i prasowane.

Maseczka a koronawirus. Wrocławski profesor o pandemii

Ponieważ koronawirus w większości przypadków rozwija się bezobjawowo, tym sposobem można ograniczyć emisję wirusa przez osoby, które nawet nie wiedzą, że są zarażone. Między innymi z tego powodu maseczki ochronne stały się kolejnym, po mydle, środkach dezynfekujących i rękawiczkach towarem deficytowym w polskich (i nie tylko ) sklepach.

Ordynator ze szpitala przy Koszarowej przewiduje różne scenariusze rozwoju trwającej epidemii koronawirusa, jednak nie ma wątpliwości, że spora część społeczeństwa przechoruje Covid-19.

– Wirus gwałtownie zmieni swój charakter, jak to było z SARS-em, i przestanie się pojawić. Może się tlić na niewielkim poziomie jak MERS w rejonie Półwyspu Arabskiego. A może też pozostać już w naszym środowisku. Większość przechoruje, nabierze odporności i przestanie transmitować wirus między osobami – zaznaczył prof. Krzysztof Simon.

Gdzie we Wrocławiu kupić maseczki ochronne?

Dystrybucją maseczek ochronnych zajmują się m.in. apteki, sklepy i hurtownie wyspecjalizowane w handlu sprzętem medycznym. Ponieważ w tej chwili profesjonalne maseczki w ogromnych ilościach potrzebne są w szpitalach, trudno jest je zdobyć indywidualnie. Apteki i sklepy na bieżąco uzupełniają asortyment i zamawiają towar, dlatego warto w konkretnych punktach stale sprawdzać ich dostępność. Pomocna może być także m.in. platforma KtoMaLek.pl, na której - po wskazaniu lokalizacji - wyświetlają się informacje o pobliskich placówkach, w których dostępny jest dany towar.

Do niedawna maseczki medyczne dostępne były m.in. na aukcjach internetowych, ale w związku z drastycznymi podwyżkami cen tego rodzaju artykułów wprowadzono pewne ograniczenia dotyczące Allegro i OLX.

Prezes Rady Ministrów wydał decyzję o natychmiastowym:

 - zablokowaniu aktualnych ofert sprzedaży maseczek, środków dezynfekcyjnych i innych wyrobów medycznych,

- zakazie umieszczania nowych ofert sprzedaży tych towarów,

- wpisaniu do Regulaminu punktu, z którego wynika, że wymienione towary są przedmiotami zabronionymi do wystawiania na platformie.

Ograniczenie to nie dotyczy maseczek bawełnianych, dlatego m.in. na Allegro można znaleźć tego rodzaju oferty. Nie jest to sprzęt medyczny i taką maseczkę można uszyć samodzielnie.

Podstawowe rodzaje maseczek

Przy wyborze maseczek, jak też i innych produktów służących do ochrony układu oddechowego, należy zwrócić uwagę m.in. na to, czy posiadają znak CE, który potwierdza, że zostały one prawidłowo zaprojektowane i skonstruowane, a także wykonane z właściwych materiałów (zgodnie z normami obowiązującymi w UE).

  • Maski chirurgiczne

Głównym zadaniem maski chirurgicznej (higienicznej) jest profilaktyka zakażeń. Oprócz zastosowania specjalistycznego, często wykorzystywana jest w życiu codziennym np. w przypadku przeziębienia lub grypy, aby zabezpieczyć osoby postronne przed infekcją. Maseczka chirurgiczna wykonana jest z włókniny, posiada wysoki współczynnik filtracji, jednocześnie umożliwiając swobodne oddychanie. Maseczki są jednorazowe, mocowane za pomocą gumek zakładanych za uszy lub wiązane na troki.

Wybierając maskę chirurgiczną musimy mieć pewność, że spełnia ona normę europejską EN 14683, która określa stopień filtracji bakteryjnej (BFE), różnicę ciśnień w celu pomiaru oporów oddechowych (żeby nie było w niej duszno) oraz odporność na przesiąkanie.

Norma ta dzieli maski na następujące typy:

- I (filtracja powyżej 95% bakterii w powietrzu),
- IR (maska dodatkowo odporna na przesiąkanie),
- II (filtracja powyżej 98% bakterii w powietrzu),
- IIR (maska dodatkowo odporna na przesiąkanie).

Maski chirurgiczne powinny mieć określoną czystość mikrobiologiczną (oznaczenie mówiąc o tym czy są jałowe, czy niejałowe) i być hipoalergiczne (wykonane z materiału, który nie wywołuje podrażnień). Na wysokości nosa posiadają specjalne wyprofilowanie, które zapewnia optymalne dopasowanie do twarzy.

Maska chirurgiczna powinna być regularnie zmieniana (nawet co kilkanaście minut). Aby zapewnić skuteczne działanie przeciwinfekcyjne, maskę należy poprawnie zakładać, a po zdjęciu natychmiast utylizować.

  • Maski ochronne

Maski ochronne służą do filtrowania drobniejszych cząstek, które znajdują się we wdychanym powietrzu. Chronią one drogi oddechowe przed wnikaniem bakterii, alergenów, pyłu, czy też wirusów. Występują w kilku rodzajach i pod różnymi nazwami: maski antysmogowe, przeciwpyłowe lub medyczne ochronne. Filtry, które się w nich znajdują, muszą spełniać normę europejską EN 149, zgodnie z którą maski dzieli się na trzy klasy:

- FFP1 (mogą filtrować przynajmniej 80% cząstek unoszących się w powietrzu),

- FFP2 (mogą filtrować przynajmniej 95% cząstek),

- FFP3 (mogą filtrować przynajmniej 99% cząstek).

Dodatkowo niektóre maski ochronne posiadają oznaczenie R (wielokrotnego użytku) lub NR (jednokrotnego użytku, maksymalnie przez 8 godzin). W celu ochrony przed wirusami zalecane jest używanie masek z filtrem klasy FFP3. Należy pamiętać o regularnej wymianie filtra.

Niektóre maski medyczne ochronne wyposażone są w zawór, który ułatwia swobodne oddychanie. Istnieją także maski będące połączeniem maski chirurgicznej i ochronnej.

  • Maseczki bawełniane

Maseczki bawełniane, w związku z brakiem sprzętu profesjonalnego, Polacy zaczęli masowo szyć na własną rękę. Jest to jednak produkt o najniższym stopniu ochrony.  

Wrocław szyje maski dla medyków to grupa, której organizatorzy zapewniają wszystko od dostarczenia materiałów do szycia, po odebranie gotowych maseczek i przekazanie ich szpitalom. Jak zdradza Justyna Lisoska - koordynatorka akcji, brak maszyny do szycia to nie problem.

 - Szukamy osób, które będą chciały z nami szyć. Nie trzeba być sprawną krawcową, żeby do nas dołączyć. Kilka dni wystarczy, żeby nabrać wprawy. My w razie czego pomagamy, a w internecie też jest wiele filmików instruktażowych - dodaje koordynatorka.

Maseczki bawełniane mogą być wykonane z dwóch lub trzech warstw bawełny. Są również takie, w których można dodatkowo umieścić wkładkę z flizeliny. Taka bawełniana maseczka sprawdza się szczególnie, kiedy ktoś sam jest chory (w znaczącym stopniu chroni przed rozprzestrzenianiem się wirusa podczas kaszlu, a nawet mówienia).

Jak prawidłowo nosić maseczkę ochronną

Aby użycie maseczki było skuteczne przede wszystkim trzeba dbać o higienę rąk. Zakładając maseczkę należy dokładnie zakryć nią usta i nos, tak aby nie było szczelin pomiędzy maseczką a powierzchnią twarzy.

Nosząc maseczkę należy unikać dotykania jej, a jeśli tak się zdarzy, trzeba natychmiast umyć ręce. Maseczkę zmieniamy wtedy, gdy jest mocno zawilgocona.

Po zdjęciu maseczki jednorazowego użytku nie zakładaj jej ponownie, należy od razu wyrzuć ją do zamkniętego pojemnika na śmieci i umyć ręce. Zdejmując maseczkę rób to tak, aby dotykać jej tylko od tyłu (czyli za gumki lub sznureczki mocujące), unikając dotykania jej przedniej części. Po zdjęciu koniecznie trzeba umyć ręce.

Czytaj także: